شاید این روزها که بسیاری سردترین زمستان ۱۰۰ سال اخیر را تجربه می‌کنند، باور این نکته دشوار باشد که تابستان پیش‌رو به احتمال ۷۵ درصد داغ‌ترین تابستان تاریخ از زمان ثبت دمای هوا خواهد بود. الگوی آب و هوای جهانی در حال حاضر شبیه به الگوی پدیده ال نینو است.
ال نینو، یکی از مشهورترین چرخه‌های آب و هوایی است و زمانی رخ می‌دهد که سطح آب اقیانوس آرام در بخش استوایی به طرزی غیرمعمول گرم شده و منجر به وزش باد از غرب به شرق و بروز تغییرات غیرعادی آب و هوای مناطق شرقی و غربی استوای اقیانوس آرام می‌شود.
ال نینو واژه‌ای اسپانیایی و به معنای "پسربچه" یا " نوزاد مسیح " است. این پدیده نخستین بار از سوی ماهیگیران آمریکایی که متوجه گرمای غیرمعمول اقیانوس در زمان کریسمس شده بودند، به نام ال‌نینو خوانده شد.
در پژوهشی که در نشریه "PNAS" به چاپ رسیده، دانشمندان دانشگاه گیسن آلمان، ادعا کرده‌اند که قادر به پیش‌بینی پدیده ال نینو، یکسال پیش از وقوع آن هستند.
تا کنون پیش‌بینی‌های دانشمندان بر اساس نقشه‌برداری درجه حرارت آب در شرق اقیانوس آرام صورت می‌گرفت. آنها با استفاده از این روش تنها می‌توانستند شش ماه زودتر الگوهای آب و هوا را پیش‌بینی کنند، زیرا این روش تحت تأثیر وزش باد در سراسر استوا قرار می‌گرفت.
اما حالا به گفته دانشمندان آلمانی، آنها موفق شده‌اند با استفاده از روشی جدید که بر بررسی ارتباط بین درجه حرارت در حوزه ال نینو با دیگر نقاط اقیانوس آرام استوار است، وقوع ال نینو را یک سال زودتر پیش‌بینی کنند.
به گزارش روزنامه "ایندیپندنت" محققان دانشگاه گیسن اعلام کرده‌اند که آنها با استفاده از این روش تازه، عدم رخداد پدیده ال نینو در دو سال گذشته را پیش‌بینی کرده بودند، که این پیش‌بینی نیز درست از آب درآمده است. آنها در عین حال احتمال داده‌اند که این پدیده در سال ۲۰۱۴ روی دهد.
محققان آلمانی اظهار امیدواری کرده‌اند که با دانستن احتمال وقوع ال نینو از یکسال پیش‌، کشورها بتوانند خود را در مقابل تغییرات وسیع آب و هوایی که ال نینو به همراه می‌آورد، بهتر آماده کنند.
انتقاد از روش‌تازه
با این حال روش دانشمندان آلمانی انتقادهایی را در میان کارشناسان برانگیخته است. تیم بارنت، از مؤسسه اقیانوس شناسی "اسکریپس" واقع در کالیفرنیا، در گفتگو با نشریه "LiveScience" این روش را کهنه خوانده و گفته است: «تکنیکی که پژوهشگران استفاده کرده‌اند به من این احساس را می‌دهد که انگار به دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی برگشته‌ام».
اندرو واتکینز، کارشناس پیش‌بینی هوا از اداره هواشناسی استرالیا نیز این روش جدید را رد کرده و می‌گوید: «ریسک وقوع ال نینو در نیمه دوم سال ۲۰۱۴ افزایش یافته اما قطعا نمی‌توان در حال حاضر با قطعیت تمام وقوع آن تضمین کرد».

http://www.a2gov.org/government/safetyservices/emergencymanagement/PublishingImages/Heat%20Exhaustion%202.gif

در نتیجه تغییرات آب‌و‌هوایی، احتمالا سال 2014/ 1393 یکی از گرم‌ترین سال‌های ثبت شده در تاریخ خواهد بود.

از الان به فکر سرویس مرتب کولر خود باشید. برف‌های چند هفته اخیر زودتر از آنچه تصور کنید آب می‌شوند، و کمتر از شش ماه بعد، شما خواهید ماند و گرمای خرما پزان تابستان. پیش‌بینی‌های آب و هوایی نشان می‌دهند که سال 2014/1393 شاید گرم‌ترین سالی باشد که سازمان‌های هواشناسی جهان تاکنون به خود دیده‌اند. دلیلش هم پدیده ال‌نینو است که آماده می‏شود جو زمین را به جهنمی تمام عیار تبدیل کند.

پدیده ال‌نینو زمانی اتفاق می‌افتد که آب‌های گرم مدفون شده در اقیانوس آرام تا سطح اقیانوس بالا بیایند و در طول خط استوا به سمت آمریکا پخش شوند. در اثر این رویداد، در نواحی اطراف پرو و اکوادور به مدت 9 ماه یا بیشتر باران خواهد بارید و این مناطق شاهد سیلاب خواهند بود و دی سوی دیگر، یعنی اندونزی و استرالیا خشکسالی و آتش‌سوزی در صدر اخبار خواهد نشست. این بخشی از چرخه ویرانگر اقلیمی به نام نوسان جنوبی ال‌نینو است.

البته تا رسیدن بهار (که از آن به «سد بهار» تعبیر می‏شود) نمی‏توان به دقت در مورد بازگشت ال‎نینو اظهار نظر کرد. اسکات پاور از اداره هواشناسی ملبورن استرالیا می گوید: « سیکل نوسانی ال‌نینوی جنوبی کم و بیش در ماه‌های فروردین، اردیبهشت و خرداد هر سال تکرار خواهد شد».

ونجو کای از آژانس ملی پژوهشی استرالیا CSIRO می‌گوید: «مشکل این است که متغیرهای پس زمینه بسیار زیادی در اتمسفر و اقیانوس وجود دارد، و سخت است که سیگنال خاصی را درمیان این نویزها تشخیص دهیم. حتی اگر ال‌نینوی در حال گسترش داشته باشیم، پیش‌بینی آن کار ساده‌ای نخواهد بود».

 

* ارتباط‌های هوایی

اما حالا به نظر می‌رسد مدلی آب‎وهوایی که هدف آن به طور اختصاصی پیش‌بینی ال‌نینو است، بتواند با آزمایش یک ویژگی آب‎وهوای اقیانوس آرام که پیش از این بررسی نشده بود، در میان نویزها به دنبال سیگنال مطلوب بگردد.

پیش‌بینی‌های قبلی مبتنی بر مدل‌های کامل آب‌وهوایی بودند. ارمین بانده و همکارانش از دانشگاه یوستوس لایبیگ در گسن المان، قدرت ارتباط بین دمای هوا بر فراز استوا و دمای هوا در بقیه اقیانوس ارام را بررسی کردند. موارد ثبت شده نشان می‌دهند که در سال قبل از ظهور ال‌نینو، ارتباط دمایی بین دو ناحیه بیشتر می‌شود و این بدین معنی است دماهای این دو ناحیه، نسبت به زمان‌های دیگر، بیشتر به هم شباهت پیدا می‌کنند.

این گروه همچنین دریافته است تقریبا در 75 درصد مواردی که این ارتباط‌های اتمسفری به یک توان بحرانی می‌رسد، در آن سال ال‌نینو رخ می‌دهد. بانده می‌گوید: «قطعا ارتباطی بین حالت مشترکی که ما در اتمسفر اندازه گیری می‌کنیم، و شروع پدیده ال‌نینو وجود دارد». اما چرایش را کسی نمی‌داند.

حالا اطلاعات هواشناسی جهانی حاکی از آن است که در سپتامبر 2013/شهریور 1392 به این حد آستانه رسیده‌ایم. بانده می‌گوید: «در نتیجه، احتمال به وقوع پیوستن ال‌نینو در سال 2014/1393 برابر با 0.76 است». به عبارت دیگر، 76 درصد احتمال دارد که امسال شاهد پدیده ال‌نینو باشیم.

در نتیجه تغییرات آب‌و‌هوایی، احتمالا سال 2014/1393 یکی از گرم‌ترین سال‌های ثبت شده در تاریخ خواهد بود. اگر امسال ال‌نینو رخ دهد، سال 2014 حتی از این هم گرم‎تر خواهد شد؛ شاید حتی به گفته کای، گرم‎ترین سال تاریخ. ولی از آنجا که ال‌نینو معمولا دو سال تقویمی به طول خواهد انجامید، شاید این عنوان به سال 2015/1394 برسد. «احتمالش وجود دارد، ولی قطعیت ندارد. متغیرهای دیگری هم وجود دارند که می‌توانند اوضاع را دگرگون کنند».

اکنون تعداد روز افزونی از مدل‌های آب‌و‌هوایی هم وقوع ال‌نینو را برای سال 2014/1393 پیش‌بینی می‌کنند. معلوم نیست که آیا این پدیده از نوع ال‌نینوی مطلق مانند سال 1998/1377 خواهد بود، یا نه. ال‌نینوی آن سال، جان ده‌ها هزار نفر را گرفت. ولی کای فکر می‌کند که احتمال زیادی برای وقوع ال‌نینوی مطلق وجود ندارد، چون متغیر بلند مدت‌تر در آب‌و‌هوای اقیانوس آرام، از شدت آن خواهد کاست.