نوش نیش

استاد برهان الدین ربانی رهبرجمعیت اسلامی افغانستان درمیان سایررهبران جهادی با به کاربستن سخنان چندپهلویی معروف است، وهمواره بیش ازآنکه شخص شعاری باشد خون سردانه تصمیم می گیرد، وبه سادگی فکرش را برون نمی دهد به همین اساس باربار دیده شده که رقیبان او زمانی متوجه ضربه اش شده اندکه فرصت تصمیم گیری نداشته اند، ازبازی های سیاسی برهان الدین ربانی درین پسین ها پذیرفتن ریاست سه روزه ی جرگه ی مشورتی صلح بود.

درپیوند با اشتراک استاد ربانی به جرگه ی صلح به ویژه بعدازآنکه به عنوان رئیس جرگه ی مشورتی صلح به کارش آغازکرد، بگومگوهای زیادی درحلقات سیاسی واجتماعی کشوررخ داد، درمیان هواداران پروفیسورربانی نیز بودند کسانی که این بازی برهان الدین ربانی را نکوهش می کردند وحتی کسانیکه به دفاع ازوی برآمده بودند، منطق دفاع ازین مسئله رانداشتند، برهان الدین ربانی بعد از تحول نو در افغانستان زمانیکه غرب یک سلسله شعارهای ضدجهادی رابه راه انداخت وجهادی هارا متهم به  گویا نقض حقوق بشردرافغانستان نمود، تنهارهبرجهادی بودکه باچانه های سیاسی اماخموش خود توانست جایگاه خودرا نگهدارد، وموقف خودرا در رویارویی باسیاستهای غربی وشرقی حفظ کند ودربازی های سیاسی معروف درکشور یکتن از بازیگران برنده ودست اول میدان باشد، این حرف از همسویی نشان دادن آقای ربانی به جناح کرزی دردورنخست انتخابات ریاست جمهوری، وموضع گیری وچرخش صدوهشتاد درجه ای او،هنگام انتخاب رئیس پارلمان افغانستان، تشکیل دادن جبهه ی ملی وبه چالش کشیدن حکومت ناکام کرزی بعدازدورنخست انتخابات ریاست جمهوری، ونیزبسیج ملیونی مردم پیرامون آقای عبدالله عبدالله  درانتخابات دوردوم ریاست جمهوری وبازی های اخیری که انجام داد به روشنی پیداست.

برهان الدین ربانی در مبارزه هچیگاه پاسخ کنشهای مخالفان وموافقانش را درگفتار وشعارنمیدهد، او همواره ازطریق موضع گیری های عملی واکنش خودرا نشان میدهد، بناء چنانچه اشاره شد طرفهای مخالفش همیشه درمقابل عمل انجام شده قرارمی گیرند.

برهان الدین ربانی درموضع گیری اخیرش اگربدون هرحب وبغضی داوری کنیم پیروز بدرآمد، دربازی اخیربرهان الدین ربانی چند نکته قابل درنگ ومکث است:

*-  برهان الدین ربانی بااشتراک درجرگه ی مشورتی صلح، درحالیکه احزاب عمدتاً هزاره وازبک به رهبری آقای حاجی محمدمحقق وعبدالرشید دوستم، این جرگه را تحریم کرده بودند، ثابت ساخت که هرزمان میتواند طرف معامله ی سیاسی باشد (البته بانظرداشت بارمعنای مثبت معامله) وآقایان دوستم ومحقق، درپیوستن شان به آقای کرزی درانتخابات دور دوم ریاست جمهوری، ازدید اوبه بیراهه رفتند ومرتکب اشتباه شده اند، ربانی بااقدام اخیرش گوشزدنمودکه اقلیت های افغانستان درمقابل این وضعی که جریان دارد، درین محاسبه که با قرار گرفتن درکنار برادر بزرگتر مناسبترین طرف معامله هستند به اشتباه رفته اند.

* - نکته ی دیگری که درموضعگیری اخیر استاد ربانی خیلی بااهمیت بود این است که درروزنخست جرگه ی مشورتی صلح طی نشست خبریی ازموضع ریاست جرگه ی مشورتی صلح خیلی ماهرانه جرگه را زیر سوال برد وگفت که تمام مشوره ها وفیصله های که درین جرگه صورت می گیرد الزامی وحتمی نیست، این حرف باتوجه به اینکه گمانه زنی ها ی  مسلط این بودکه انگارکرزی می خواست جرگه ی مشورتی صلح ر اکه یک عنعنه ی سنتی قوم پشتون افغانستان است ازین فلتررنگ وبوی ملی بدهد وبه گونه ای لکه های تقلب گسترده ای راکه درانتخابات ریاست جمهوری صورت گرفته بود، داغ گیری وجبران کند، ازاهمیت بسیاری برخورداراست. برهان الدین ربانی بازیرسوال بردن ماهیت جرگه نگذاشت که کرزی به این هدف خود دست یابد.

* موضوع دیگری که دربازی اخیرپروفیسورربانی حایزاهمیت است، تنگ کردن جایگاه برای آقای حکمتیاراست، ازمدتی بدینسومسـأله ی مذاکره باحکمتیارازجانب دولت به شدت دنبال می شد وبایددرنتیجه ی نهائی درین جرگه به آقای گلبد الدین حکمتیاربرائت داده می شد، اماازآنجایکه سخت است که آقای حکمتیاربا برهان الدین ربانی دریک ظرف بگنجد، درحقیقت حضورربانی درجرگه عرصه را برای حکمتیارتنگ ترکرد، ونتیجه اش این شدکه جناح حکمتیاردرجرگه درصف مخالفین قرارگیرندوجرگه را تحریم کنند،بناءً استادربانی بااین کارخودموفق شدکه یک سلی را همزمان برچهار چهره  ی کرزی، محقق ودوستم وحکمتیاربکوبد.

درکل استاد ربانی دریک مانور، همزمان باآنکه توانست به صورتی حریفان خودرا پاسخ نرم امانیرومند دهد، وخیلی ماهرانه برداعیه ی صلح خواهانه ی خودش که چه درزمان جهادومقاومت وچه درین سالهاهمواره به زبان می آورد یکباردیگرتأکیدکند.(چنانچه خودبه حرفهای که سه سال پیش دررابطه به مذاکره باطالبان درترکیه گفته بودنیزاشاره داشت)

ازهمه جالبتراینکه استاد ربانی ازین فرصت بهره ی دیگری نیزبرد، اوازفرازمنبرجرگه ی سازمان یافته ازسوی رئیس جمهوروحلقه های دوروبرش عمل اخیراسرائیل را سخت محکوم کردونخستین شخصی بودکه ازتربیون رسمی دولت افغانستان این عکس العمل را نشان داد، البته ازیاد نبریم که برهان الدین ربانی یک روزپیش ازین جرگه درهمایش بیست ویکمین سالروز درگذشت امام خمینی نیزیورش اسرائیل برکشتی حامل مواد غذائی ودرمانی به مردم غزه را، محکوم کرده بود.

استاد ربانی شخصی هوشیاروفرصت شناس است، جریانهای روزرا خیلی دقیق وحساب شده دنبال می کند، عادت دارد که همیشه موضع گیری های خبرسازداشته باشد، وحرفهای دقیق وسنجیده به زبان آرد.

www.khawaran.com